Vai trò sinh học kỳ diệu của selen
Selen (Se) là chất khoáng, chỉ có trong cơ thể người với hàm lượng rất nhỏ, nhưng vô cùng quan trọng. Nó là một chất giải độc kỳ diệu chuyên "săn bẫy" các kim loại nặng độc hại rồi thải trừ chúng ra khỏi cơ thể. Người ta cũng chứng minh được Se đóng vai trò then chốt trong quá trình ôxy hóa, chống lão hóa cơ thể.
Selen (Se) là chất khoáng, chỉ có trong cơ thể người với hàm lượng rất nhỏ, nhưng vô cùng quan trọng. Nó là một chất giải độc kỳ diệu chuyên "săn bẫy" các kim loại nặng độc hại rồi thải trừ chúng ra khỏi cơ thể. Người ta cũng chứng minh được Se đóng vai trò then chốt trong quá trình ôxy hóa, chống lão hóa cơ thể.
1. Hội chứng Keshan:
Trước đây trong các sách giáo khoa, dinh dưỡng... nói về các chất khoáng cần cho cơ thể, người ta chỉ nói tới sắt, đồng iốt, mangan, coban... còn Se thì không. Thế nhưng vào năm 1932, người ta đã quan sát những cái chết đột ngột không giải thích được ở vùng Keshan (Vũ Hán), Trung Quốc, với hàng nghìn người chết trong vài ngày. Điều khác thường duy nhất thấy được là bề dày cơ tim giảm đến mức tim không hoạt động được nữa. Mãi 25 năm sau mới khám phá ra rằng những cái chết nói trên là do thiếu nghiêm trọng khoáng chất Se, vì đất nơi đây có hàm lượng Se cực kỳ thấp. Và phải mất 22 năm nữa (1979) mới chứng tỏ được rằng Se là rất cần cho con người, và giải thích được rằng khoảng 10 triệu người Trung Quốc đã chết vì thiếu Se. Từ đó mà xuất hiện cụm từ "Hội chứng Keshan" và chỉ cần bổ sung Se thì tình trạng bệnh được cải thiện rõ rệt.
2. Se với cơ thể
Se chính là coenzym của glutathion peroxydase, là một chất chống ôxy hóa, giữ vai trò chủ chốt bảo vệ cơ thể chống lại tác hại của các gốc tự do. Hàng ngày cơ thể chúng ta cần khoảng 0,05 - 0,10mg Se, nó được hấp thu ở ruột non và thải trừ qua phân, nước tiểu, mồ hôi.
|
Các loại hải sản có chứa nhiều selen.
|
Cá biển là thực phẩm có nhiều Se hơn cả, sau đó là các thực phẩm nấm, lòng đỏ trứng, dầu ôliu, gan động vật, các loại ngũ cốc nguyên hạt (Se có nhiều ở lớp vỏ lụa hạt ngũ cốc), hành, tỏi... Với cơ thể, Se có những lợi ích rất quan trọng:
3. Hoạt hóa hormon tuyến giáp:
Se có trong thành phần của iodothyronin deiodinase có liên quan đến tổng hợp hormon triiodothyronin (T3) từ thyroxin (T4). Cộng đồng dân cư sống trong những vùng thường xuyên thiếu Se thì có thể thiếu cả iốt, do đó Se cần phải được cung cấp đầy đủ để phòng bệnh tuyến giáp, đặc biệt là cung cấp đầy đủ cho trẻ em.
Làm giảm độc tính các kim loại độc: Đó là vì Se kết hợp với các kim loại này (thủy ngân, chì, asen, cadmium...) cùng với một loại protein đặc biệt là metalloprotein làm mất tác dụng của các kim loại độc và tăng cường quá trình đào thải chúng ra khỏi cơ thể.
Chống ôxy hóa và chống lão hóa: Các gốc tự do được sinh ra trong quá trình chuyển hóa, hoặc bị nhiễm từ bên ngoài vào cơ thể, có khả năng ôxy hóa cao, là thủ phạm gây nên hoặc làm nặng thêm một số bệnh, làm tăng quá trình lão hóa. Se được coi là đứng đầu bảng trong số các chất chống ôxy hóa mạnh để vô hiệu hóa gốc tự do, chống lão hóa.
Một số hữu ích khác: Vai trò của Se trong hệ miễn dịch và phòng chống ung thư cũng được nhiều người ca ngợi. Nhiều công trình nghiên cứu Se với một số loại ung thư ruột, tiền liệt tuyến, da, phổi... đã xác nhận Se tăng cường miễn dịch, làm chậm sự phát triển của khối u, kéo dài thời gian sống của bệnh nhân ung thư. Sở dĩ có tác dụng này bởi Se là chất chống ôxy hóa rất mạnh, bảo vệ hiệu quả các ADN chống các gốc tự do. Se còn có tác dụng làm giảm nguy cơ mắc tiền sản giật ở sản phụ và phòng ngừa đái tháo đường, thoái hóa hoàng điểm ở mắt người cao tuổi.
Nếu bị thiếu các nguyên tố vi lượng, cơ thể sẽ bị rối loạn chức năng của các cơ quan ảnh hưởng, thậm chí dẫn đến các bệnh nguy hiểm. Selen là một trong các nguyên tố vi lượng có mặt ở hầu hết các mô và có ảnh hưởng to lớn đến quá trình sinh lý, sinh hóa của cơ thể. Kết quả nghiên cứu đến nay chắc chắn một điều rằng: việc cung cấp đầy đủ selen là điều kiện tiên quyết để có một cơ thể khỏe mạnh.
4. Ích lợi của selen
Selen chống ôxy hóa: Gốc tự do chính là nguyên nhân gây già hóa cơ thể, gây các bệnh tim mạch, ung thư, suy giảm hệ miễn dịch, đục thủy tinh thể… Selen có vai trò quan trọng trong quá trình phân hủy và ngăn cản sự hình thành các gốc tự do trong cơ thể. Từ tác dụng này mà selen có các vai trò quan trọng khác như sau:
Nhiều nghiên cứu cho thấy, các hợp chất của selen và của co-enzym Q đảm bảo sự toàn vẹn của màng tế bào, làm chậm quá trình lão hóa của tế bào nên cũng làm chậm quá trình lão hóa của cơ thể. Selen cùng với các vitamin E, C, A là các chất chống ôxy hóa trung hòa tự do sinh ra hằng ngày, hạn chế tổn thương của tế bào do gốc tự do gây ra, nhờ đó nó làm chậm quá trình lão hóa, kéo dài tuổi thọ cho chúng ta.
Selen chống ung thư: Các gốc tự do hủy hoại tế bào và một trong những hậu quả của quá trình này là có thể làm cho tế bào bình thường biến thành tế bào ung thư. Tế bào ung thư phát triển thành khối u, di căn khắp cơ thể. Nghiên cứu của các nhà khoa học Hoa Kỳ tiến hành tại các vùng khác nhau cho thấy, số lượng người tử vong do ung thư đại tràng và ung thư vú tỉ lệ nghịch với hàm lượng selen có trong khẩu phần ăn. Một nghiên cứu gần đây cũng chứng tỏ, selen có thể giúp phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt, phổi, buồng trứng, thực quản…
 |
Selen ngăn ngừa bệnh tim mạch: Nhiều nghiên cứu cho biết, selen có tác dụng phân hủy các lipoperoxyd nên có thể ngăn ngừa chứng xơ vữa động mạch; ngăn chặn quá trình vôi hóa các động mạch do thừa vitamin D. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, selen và co-enzym Q có vai trò đặc biệt trong sự chuyển hóa của collagen, do ức chế enzym collgenase, tạo điều kiện cần thiết để phòng tránh các bệnh tim mạch. Selen có hàm lượng khá cao trong tiểu cầu, ngăn ngừa sự kết tập tiểu cầu và phòng chống đông máu giúp giữ ổn định huyết áp.
Selen làm sáng mắt: Bình thường, nồng độ của selen có trong võng mạc cao hơn hẳn so với các tổ chức khác của cơ thể, có tác dụng làm sáng mắt do sự điều hòa quá trình sinh các gốc tự do trong võng mạc. Selen còn có tác dụng đảm bảo sự toàn vẹn của thủy tinh thể, nên ngăn ngừa được bệnh đục thủy tinh thể.
Selen làm tăng khả năng miễn dịch của cơ thể: Nhiều nghiên cứu đã khẳng định rằng, selen có trong thành phần nhiều loại protein và trong quá trình sinh tổng hợp protein, đặc biệt là các globulin miễn dịch. Các nhà nghiên cứu cho rằng, ái lực giữa kháng nguyên và kháng thể là do một tính chất đặc hiệu của kháng thể, mà tính chất này hình thành được là do sự có mặt của selen.
Nhờ đó selen làm tăng khả năng miễn dịch của cơ thể giúp chống bệnh tật. Selen còn có tác dụng làm giảm quá trình viêm. Điều này được phát hiện khi các nhà khoa học nghiên cứu rễ cây trinh nữ hoàng cung, là dược liệu dùng trị bệnh viêm khớp rất có hiệu quả, thấy có chứa hàm lượng selen cao; tác dụng này tăng lên nhiều khi phối hợp selen với vitamin E.
– Selenium có tác dụng làm đẹp da:
Chất Selenium giúp bảo vệ các tế bào da tránh tổn thương do gốc tự do, giúp làn sa trở nên hồng hào, tươi tắn, loại bỏ tàn nhang, rám da, làm chậm quá trình lão hóa gây nếp nhăn trên da mặt.
Ngoài ra, Selenium cũng có vai trò trong việc ngăn chặn sự ung thư da, chống lại các tác nhân gây ngứa da đầu, nấm da đầu.
Chất Selenium giúp bảo vệ các tế bào da tránh tổn thương do gốc tự do, giúp làn sa trở nên hồng hào, tươi tắn, loại bỏ tàn nhang, rám da, làm chậm quá trình lão hóa gây nếp nhăn trên da mặt.
Ngoài ra, Selenium cũng có vai trò trong việc ngăn chặn sự ung thư da, chống lại các tác nhân gây ngứa da đầu, nấm da đầu.
Selenium làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư ruột:
Một nhóm các bác sĩ hàng đầu tại Mỹ, đúng đầu là bác sĩ Elizabeth T. Jacobs đã tiến hành nghiên cứu về chất Selenium. Qua nghiên cứu cho thấy, hàm lượng Selenium cao trong máu giúp giảm tới 34% nguy cơ mắc bệnh ung thư ruột.
Cũng theo bác sĩ Elizabeth T. Jacobs, “Selenium không những có thể giúp chống lại bệnh ung thư ruột mà còn giúp nam giới phòng ngừa ung thư tiền liệt tuyến và ung thư phổi”,
Selenium hỗ trợ tuyến giáp, kích thích tuyến giáp sản xuất các hormone và làm việc hiệu quả.
Một nhóm các bác sĩ hàng đầu tại Mỹ, đúng đầu là bác sĩ Elizabeth T. Jacobs đã tiến hành nghiên cứu về chất Selenium. Qua nghiên cứu cho thấy, hàm lượng Selenium cao trong máu giúp giảm tới 34% nguy cơ mắc bệnh ung thư ruột.
Cũng theo bác sĩ Elizabeth T. Jacobs, “Selenium không những có thể giúp chống lại bệnh ung thư ruột mà còn giúp nam giới phòng ngừa ung thư tiền liệt tuyến và ung thư phổi”,
Selenium hỗ trợ tuyến giáp, kích thích tuyến giáp sản xuất các hormone và làm việc hiệu quả.
Selenium giúp giảm nguy cơ viêm khớp, tác dụng giảm đau.
Ngoài những tác dụng mà Selenium mang lại cho ngành y học, Selenium cũng được sử dụng rất nhiều trong một số ngành công nghiệp sản xuất, bao gồm : Sản xuất thủy tinh, sản xuất hợp kim, gang thép, sản xuất điện tử, sản xuất hóa chất nông nghiệp,…
5. Thiếu Se và những hậu quả
Khi cơ thể thiếu Se có thể làm tăng nguy cơ các bệnh ở cơ vân và cơ tim, tăng các biến chứng trong các bệnh tim mạch, giảm khả năng miễn dịch do vậy mà tăng nguy cơ hoặc làm tăng thêm quá trình nhiễm trùng. Nếu thiếu hụt Se nghiêm trọng cơ thể bị "Hội chứng Keshan" như đã từng xảy ra.
Còn theo Giáo sư Margaret Rayman, Đại học Surrey (Anh), selen có liên quan tới việc cải thiện khả năng sinh sản và tăng cường chức năng tuyến giáp để ngừa mảng bám tích tụ trong động mạch, đồng thời giúp điều hòa huyết áp.
Một cuộc nghiên cứu ở những nam giới có vấn đề về khả năng sinh sản cho thấy, bổ sung 100 mcg selen mỗi ngày giúp cải thiện chất lượng tinh trùng.
Các nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng ở tuổi già, bổ sung tốt lượng selen giúp tăng cường chức năng não, do đó, khả năng nhận thức vẫn còn sắc bén và linh hoạt, báo Daily Mail đưa tin.
Ngoài ra, thiếu Se còn dễ dẫn đến tình trạng vô sinh của nam giới và làm giảm khả năng thụ thai của nữ, làm mất độ bóng, dễ gãy tóc và móng, gây rối loạn chuyển hóa hormon ảnh hưởng tới sự phát triển và hoàn thiện của cơ thể.
Do vậy, trong khẩu phần ăn uống cần phải được cung cấp đủ Se, đặc biệt là đối với trẻ em và người cao tuổi, nhằm giúp cơ thể phát triển bình thường và giảm nguy cơ bị những bệnh như đã nói. Khi có biểu hiện thiếu Se cần được bổ sung kịp thời bằng các dược phẩm có chứa Se.
6. Các dược phẩm có Se
Se với những tác dụng kỳ diệu của nó đã kích thích nhiều hãng dược phẩm nước ngoài bào chế nhiều dạng thuốc Se tung ra thị trường, trong số đó có những viên thuốc chống lão hóa, giải độc và tăng sức đề kháng... (có bán trên thị trường dược nước ta) với nhiều tên thương mại. Có thể kể tên một số loại như: viên nang mềm celnium chứa 50mcg Se dưới dạng men bia nuôi cấy ở môi trường đặc biệt đã hấp thu Se vô cơ có trong môi trường nuôi cấy, nên không độc như Se vô cơ. Dạng tiêm lọ 10ml natri selenit tương ứng với 100mcg nguyên tố Se. Dạng phối hợp với các chất chống ôxy hóa khác (vitamin E, C, beta caroten) như các viên nang mềm mà nhiều người hay gọi là thuốc chống lão hóa: belaf, binacle, saylom, cigelton...
Se còn được bào chế với hàng chục vitamin và hàng chục muối khoáng (Mỹ). Ngoài ra, còn có Se dùng bôi ngoài da: selen sulfid chữa bệnh lang ben, viêm bì ở da dầu tiết bã nhờn; blephaseptyl bôi chữa chứng loét bờ mi, tăng tiết bã nhờn. Đó là chưa tính đến Se phối hợp với nhân sâm và một số vitamin.
7. Nguồn cung cấp selen
Các nhà khoa học Hoa Kỳ đã xác định hàm lượng selen hằng ngày của người lớn là 100g đối với nam, 70g đối với nữ, trẻ em cần một lượng selen trong khẩu phần ăn tối ưu là 10 – 15g/ngày, phụ nữ có thai và cho con bú nên tăng thêm 10 – 20g/ngày.
Hiện nay benhvienthongminh.com đang phân phối loại selen tốt nhất được bào chế từ thảo dược, có tác dụng phòng và chữa bệnh rất cao. Quý khách đặt hàng vui lòng liên hệ: 0935141438
Hiện nay benhvienthongminh.com đang phân phối loại selen tốt nhất được bào chế từ thảo dược, có tác dụng phòng và chữa bệnh rất cao. Quý khách đặt hàng vui lòng liên hệ: 0935141438
Selen phân bố khắp nơi trên trái đất nhưng với hàm lượng trung bình nhỏ (khoảng 0,09ppm), nó tồn tại trong đất, nước, trong thực vật và động vật. Selen được cung cấp cho con người nhờ chế độ dinh dưỡng hằng ngày và qua một số loại dược phẩm có chứa selen. Các loại thực phẩm chứa nhiều selen là: lúa mỳ là cây có chứa selen nhiều nhất, tiếp sau đó là ngô, bắp cải, đậu hà lan, cà rốt, củ cải, cà chua, tỏi, các loại nấm, trong thịt động vật, đặc biệt là trong cá. Hàm lượng selen có trong cá nước ngọt và cá biển tương đương nhau, chủ yếu tại gan và da cá. Trong các loại cá thì cá ngừ có chứa nhiều selen hơn cả, rồi đến cá nục, cá thu. Tôm đồng, sò, hến cũng là một nguồn selen rất phong phú.
tại bệnh viện thông minh.com chúng tôi cung cấp loại silen được bào chế từ các loại thảo dược, đây là loại silen 100% thiên nhiên, có sức mạnh từ vùng thiên nhiên hoang dã của siberya sơ khai được Unesco bảo vệ, không có người sinh sống. Nơi mà nhiệt độ mùa hè lên đến 40 độ C và khi mùa đông về âm 10 độ C. Nơi khắc nghiệt mà thảo dược sinh trưởng tốt thì khỏi phải bàn khi chữa bệnh rất tuyệt vời.
tại bệnh viện thông minh.com chúng tôi cung cấp loại silen được bào chế từ các loại thảo dược, đây là loại silen 100% thiên nhiên, có sức mạnh từ vùng thiên nhiên hoang dã của siberya sơ khai được Unesco bảo vệ, không có người sinh sống. Nơi mà nhiệt độ mùa hè lên đến 40 độ C và khi mùa đông về âm 10 độ C. Nơi khắc nghiệt mà thảo dược sinh trưởng tốt thì khỏi phải bàn khi chữa bệnh rất tuyệt vời.
Bổ sung hàm lượng Selenium đầy đủ trong khẩu phần ăn hàng ngày giúp hệ tiêu hóa của chúng ta làm việc tốt, phòng tránh được nguy cơ mắc ung thư ruột, ung thư phổi. Hơn thế nữa, với phái đẹp, loại dược chất này còn giúp làm giảm nếp nhăn và làm chậm quá trình lão hóa, từ đó khiến làn da trở nên mịn màng, tươi trẻ. Đặc biệt, Selenium có tác dụng như kem dưỡng ẩm, cung cấp độ ẩm cho da, giúp làn da không bị hanh khô, rát, nứt nẻ, thậm chí là bị chảy máu trong kiểu thời tiết khô hanh của những ngày đông giá lạnh.
8. … và selen cũng có tác hại
Nguy cơ sức khỏe khi quá nhiều selen:
Selen chỉ tồn tại trong cơ thể với hàm lượng nhỏ, nhưng thiếu cũng không có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu bổ sung selen bằng đường uống cần lưu ý hàm lượng selen trong máu cao ( >100mg/ml) có thể dẫn đến một tình trạng gọi là selenosis. Các triệu chứng của selenosis như là: rối loạn tiêu hóa, rụng tóc, móng tay trắng vết, hơi thở có mùi tỏi, mệt mỏi, khó chịu, và tổn thương thần kinh nhẹ….nặng hơn có thể dẫn đến ngộ độc. Chính vì lẽ đó, không nên bổ sung selen bằng đường thuốc nếu không có sự chỉ định của bác sĩ mà nên sử dụng các loại thực phẩm tự nhiên có nguồn selen tốt. Loại này hiện nay ở Công Ty TNHH Sức Khỏe Tuyệt Hảo có bán.
Selen dễ bị phá hủy khi thực phẩm được tinh chế hoặc chế biến. Ăn nhiều loại thực phẩm chưa qua chế biến cũng là một cách tốt nhất để có selen trong chế độ ăn uống của bạn.
Tác dụng phòng chống ung thư, tim mạch… của selen được tăng cường với sự có mặt của vitamin E hoặc vitamin C (Nghiên cứu SU.VI.MAX – Pháp). Vì vậy, khi chế biến, ăn uống nên kết hợp các thực phẩm giàu selen và các thực phẩm giàu vitamin E, C.
BS. Vũ Hướng Văn
